Sát trùng trong chăn nuôi là biện pháp hữu hiệu giúp kiểm soát mầm bệnh tại trang trại hiệu quả. Tuy nhiên, lựa chọn sai sản phẩm hoặc thực hiện không đúng kỹ thuật có thể làm giảm hiệu quả sát trùng. Bà con hãy cùng GreenPharma tìm hiểu 3 sai lầm thường gặp dưới đây để chủ động phòng tránh nhé!
Sử dụng một loại thuốc sát trùng trong thời gian dài
“Trang trại tôi vẫn dùng loại thuốc sát trùng này từ trước đến giờ” là câu trả lời quen thuộc của nhiều chủ trang trại khi được hỏi về thói quen sát trùng chuồng trại. Tuy nhiên, việc duy trì một loại chất sát trùng trong thời gian dài sẽ khiến giảm hoặc mất hiệu lực do vi khuẩn/vi sinh vật kháng thuốc, gây ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát mầm bệnh.
Mỗi hoạt chất sát trùng có phổ tác dụng và đặc tính riêng. Một sản phẩm có thể phát huy hiệu quả tốt với nhóm vi khuẩn nhất định nhưng lại có tác dụng hạn chế hơn đối với một số loại virus, nấm hoặc bào tử. Vì vậy, chỉ sử dụng một loại thuốc sát trùng có thể không đáp ứng đầy đủ yêu cầu kiểm soát các nhóm mầm bệnh khác nhau trong trang trại.
Giải pháp: Bà con cần xây dựng chương trình sát trùng phù hợp với tình hình chăn nuôi thực tế. Có thể luân phiên các nhóm hoạt chất sát trùng khác nhau theo mục tiêu kiểm soát mầm bệnh, nhằm mở rộng phổ tác dụng, duy trì hiệu quả sát trùng và hạn chế nguy cơ giảm tính nhạy cảm của vi sinh vật với chất sát trùng.
Sử dụng một loại thuốc sát trùng trong chăn nuôi thời gian dài
Lựa chọn sai hoạt chất và sản phẩm sát trùng
Không phải loại thuốc sát trùng nào cũng phù hợp với mọi khu vực và mục đích sử dụng. Lựa chọn sai hoạt chất hoặc sản phẩm sát trùng không chỉ gây lãng phí chi phí đầu tư mà còn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe vật nuôi.
Việc lựa chọn thuốc sát trùng trong chăn nuôi cần căn cứ vào tác nhân gây bệnh và đặc điểm của khu vực, phương tiện hoặc dụng cụ cần xử lý. Chẳng hạn, một sản phẩm phù hợp để sát trùng nền chuồng hoặc thiết bị chưa chắc đã thích hợp để sử dụng tại khu vực có vật nuôi hoặc xử lý nguồn nước.
Để lựa chọn sản phẩm phù hợp, bà con cần xem xét:
- Mầm bệnh mục tiêu: Xác định cần kiểm soát virus, vi khuẩn, nấm hay một nhóm mầm bệnh.
- Vị trí cần sát trùng: Chuồng nuôi có hoặc không có vật nuôi, hành lang, lối đi và các khu vực liên quan.
- Mức độ chất hữu cơ: Đánh giá điều kiện vệ sinh tại khu vực cần xử lý.
- Nồng độ và thời gian tiếp xúc: Xác định yêu cầu sử dụng để chất sát trùng phát huy hiệu lực.
- Tính an toàn: Xem xét mức độ an toàn đối với vật nuôi, người sử dụng và vật liệu tiếp xúc.
Cần lưu ý: Lựa chọn thuốc sát trùng không đơn thuần là tìm sản phẩm có tác dụng “mạnh nhất”. Quan trọng hơn là chọn đúng hoạt chất có hiệu lực với mầm bệnh mục tiêu, phù hợp điều kiện sử dụng và đáp ứng yêu cầu an toàn trong chăn nuôi.
Lựa chọn thuốc sát trùng phù hợp với mầm bệnh và khu vực chuồng trại
Sử dụng thuốc sát trùng sai kỹ thuật
Ngay cả khi đã lựa chọn đúng sản phẩm, việc sử dụng thuốc sát trùng không đúng kỹ thuật vẫn có thể làm giảm đáng kể hiệu quả kiểm soát mầm bệnh trong trang trại. Dưới đây là những sai lầm thường gặp mà bà con cần lưu ý.
Không làm sạch chất hữu cơ trước khi sát trùng
Phân, chất độn chuồng, thức ăn thừa, bụi bẩn và các chất hữu cơ khác có thể làm giảm hiệu lực của nhiều loại thuốc sát trùng. Vì vậy, trước khi tiến hành sát trùng, cần vệ sinh chuồng trại và loại bỏ các chất thải hữu cơ như phân, xác động vật, thức ăn thừa và chất độn chuồng bẩn. Việc làm sạch bề mặt giúp hạn chế những yếu tố cản trở quá trình tiếp xúc giữa chất sát trùng và mầm bệnh.
Pha thuốc sát trùng không đúng tỷ lệ
Nồng độ sử dụng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sát trùng.
- Pha quá loãng: Có thể khiến thuốc không đạt hiệu lực cần thiết để kiểm soát mầm bệnh.
- Pha quá đặc: Không đồng nghĩa với hiệu quả cao hơn, đồng thời có thể làm tăng nguy cơ kích ứng, ăn mòn thiết bị hoặc ảnh hưởng đến vật nuôi.
Do đó, bà con cần pha thuốc đúng tỷ lệ và nồng độ theo hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm.
Phun sát trùng không đúng thời điểm
Thời điểm phun cũng là yếu tố cần quan tâm khi thực hiện sát trùng chuồng trại. Nên lựa chọn thời điểm khô ráo, ấm nhất trong ngày, thường vào khoảng 10–12 giờ trưa, để tiến hành phun sát trùng. Bà con cần cân nhắc điều kiện thời tiết và môi trường chuồng nuôi thực tế khi thực hiện.
Tần suất phun sát trùng không phù hợp
Phun sát trùng không đúng tần suất có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát mầm bệnh trong trang trại. Vậy tần suất phun thế nào là phù hợp?
- Khi không có dịch bệnh: Thực hiện sát trùng định kỳ 2–3 lần/tuần.
- Khi có dịch bệnh hoặc đang điều trị, xử lý bệnh: Nên phun sát trùng ít nhất 1 lần/ngày cho đến khi vật nuôi hoàn toàn khỏi bệnh.
Kỹ thuật phun sát trùng không đảm bảo
Phun thuốc không đủ lượng, không phủ đều bề mặt hoặc bỏ sót các khu vực cần xử lý đều có thể làm giảm hiệu quả sát trùng. Đặc biệt, những vị trí như góc chuồng, khe kẽ, nền chuồng và khu vực dễ tích tụ chất bẩn cần được chú ý trong quá trình phun. Bà con cần đảm bảo lượng dung dịch phù hợp và phun phủ đều các bề mặt cần xử lý để tăng khả năng tiếp xúc giữa chất sát trùng với mầm bệnh.
Không đảm bảo thời gian tiếp xúc của chất sát trùng
Một sai lầm thường gặp là rửa lại bề mặt ngay sau khi phun hoặc đưa vật nuôi trở lại chuồng chỉ sau vài phút. Trên thực tế, chất sát trùng cần có thời gian tiếp xúc đủ lâu để phát huy tác dụng đối với mầm bệnh. Nếu thời gian tiếp xúc quá ngắn, hiệu quả kiểm soát vi khuẩn, virus, nấm và bào tử có thể giảm đáng kể.
Mỗi loại chất sát trùng có yêu cầu riêng về thời gian tiếp xúc. Vì vậy, bà con cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tuân thủ thời gian quy định trước khi rửa lại bề mặt hoặc đưa vật nuôi trở lại khu vực đã xử lý.
Kỹ thuật phun sát trùng chuồng trại đúng cách để kiểm soát mầm bệnh
Kết luận
Sát trùng trong chăn nuôi chỉ phát huy hiệu quả khi được thực hiện đúng phương pháp và phù hợp với điều kiện thực tế tại trang trại. Để nâng cao hiệu quả kiểm soát mầm bệnh, bà con cần tránh những sai lầm phổ biến: sử dụng một loại chất sát trùng theo thói quen, lựa chọn sản phẩm không phù hợp và thực hiện sai kỹ thuật sát trùng. Lựa chọn đúng hoạt chất, pha đúng nồng độ, phun đúng kỹ thuật và đảm bảo thời gian tiếp xúc là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sát trùng, góp phần duy trì môi trường chăn nuôi an toàn.
