Bệnh cầu trùng ở gà là một trong những vấn đề phổ biến trong chăn nuôi gia cầm. Đáng chú ý, những tổn thương do bệnh gây ra không chỉ xuất hiện trong giai đoạn gà mắc bệnh mà còn có thể ảnh hưởng đến tăng trọng, khả năng sử dụng thức ăn và năng suất của đàn sau điều trị. Trong bài viết này, Green Pharma sẽ cùng người chăn nuôi tìm hiểu vì sao cầu trùng có thể âm thầm làm giảm hiệu quả kinh tế của trại, con đường lây lan và những biện pháp cần lưu ý để phòng ngừa, kiểm soát bệnh.
Bệnh cầu trùng ở gà gây ảnh hưởng như thế nào?
Trong chăn nuôi gia cầm, cầu trùng là một trong những bệnh phổ biến và thường gặp. Bệnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tốc độ sinh trưởng và năng suất của đàn vật nuôi, ngay cả sau khi đã điều trị khỏi bệnh.
Dù không gây tỷ lệ chết cao như nhiều bệnh truyền nhiễm khác, cầu trùng lại có thể âm thầm làm suy giảm năng suất chăn nuôi và để lại những ảnh hưởng kéo dài.
Bệnh cầu trùng do các loài ký sinh trùng đơn bào thuộc giống Emeria gây ra. Các ký sinh trùng này xâm nhập và ký sinh trực tiếp trong đường ruột gia cầm, từ đó phá hủy lớp niêm mạc ruột. Khi mắc bệnh, đàn gà có thể xuất hiện các biểu hiện phân lẫn máu, phân loãng, phân chuyển màu nâu hoặc đỏ tươi, gà còi cọc, chậm lớn, xù lông, ủ rũ và bỏ ăn.
Thiệt hại lớn nhất của bệnh cầu trùng đến từ suy giảm năng suất
Tỷ lệ chết do cầu trùng chỉ là phần nổi của vấn đề. Những thiệt hại liên quan đến năng suất của đàn gia cầm mới là phần chìm cần được người chăn nuôi đặc biệt lưu ý.
Khi cầu trùng xâm nhập, ký sinh và phá hủy niêm mạc biểu mô ruột, khả năng tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng từ thức ăn của đàn gà bị suy giảm. Đây là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt ảnh hưởng về tăng trọng, thời gian nuôi và giá trị thương phẩm.
Suy giảm nghiêm trọng hiệu quả sử dụng thức ăn
Gà giảm tăng trọng, giảm khối lượng khi xuất bán và FCR tăng do khả năng hấp thu chất dinh dưỡng từ thức ăn bị suy giảm.
Kéo dài thời gian nuôi
Đàn gà còi cọc, chậm lớn có thể làm kéo dài thời gian nuôi trước khi xuất chuồng. Điều này kéo theo các chi phí về thức ăn, vận hành, điện, nước và nhân công tăng lên. Đồng thời, khối lượng gà tại thời điểm xuất bán cũng có thể bị suy giảm đáng kể.
Suy giảm chất lượng và giá trị thương phẩm
Không chỉ ảnh hưởng đến trọng lượng, cầu trùng còn tác động đến chất lượng và giá trị thương phẩm của đàn:
- Thịt kém săn chắc.
- Màu sắc da, lông không đẹp.
- Tỷ lệ đẻ trứng ở gà đẻ suy giảm.
- Giá trị thương phẩm trên thị trường giảm.
Tỷ lệ chết có thể tăng nếu không xử lý sớm
Dù thiệt hại lớn nhất của cầu trùng nằm ở năng suất, người chăn nuôi vẫn không nên chủ quan. Nếu không phát hiện và can thiệp kịp thời, đặc biệt khi bệnh diễn biến ở thể cấp tính hoặc ghép với các bệnh khác, tỷ lệ chết có thể tăng cao.
Di chứng có thể kéo dài sau điều trị
Ngay cả khi đã can thiệp bằng thuốc để kiểm soát mầm bệnh cầu trùng, lớp vi lông nhung ruột bị tổn thương sâu vẫn cần thời gian để tái tạo.
Điều này lý giải vì sao một số đàn gà dù đã hết các triệu chứng rõ ràng nhưng khả năng tiêu hóa, hấp thu và tăng trọng vẫn chưa thể phục hồi ngay.
Con đường lây lan và mầm mống gây bệnh cầu trùng
Bệnh cầu trùng lây lan qua đường tiêu hóa theo cơ chế phân – miệng. Đàn gà có thể nhiễm bệnh khi ăn phải thức ăn hoặc uống nguồn nước có chứa noãn nang cầu trùng. Những noãn nang này được bài thải ra môi trường thông qua phân của gà nhiễm bệnh.
Sau đó, noãn nang có thể tiếp tục tồn tại trong nền trấu, chất độn chuồng, máng ăn, máng uống, môi trường chăn nuôi. Đặc biệt, khi chất độn chuồng có điều kiện nhiệt độ và độ ẩm phù hợp, noãn nang sẽ được hoạt hóa và trở thành dạng gây nhiễm.
Vì vậy, quản lý độ ẩm của chất độn chuồng là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh cầu trùng tại trại.
Giải pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh cầu trùng ở gà
Bệnh cầu trùng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát tốt nếu người chăn nuôi thực hiện đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học và kỹ thuật quản lý sau:
- Giữa chất độn chuồng khô: tránh để chất độn chuồng ẩm ướt, sẽ kích hoạt noãn nang cầu trùng trở thành dạng gây bệnh.
- Khử trùng dứt điểm sau mỗi lứa: Sau mỗi lứa nuôi, dọn sạch chất độn chuồng, thực hiện vệ sinh và tiêu độc khử trùng chuồng trại kỹ càng trước khi đưa đàn mới vào nuôi, nhằm triệt tiêu toàn bộ mầm bệnh còn tồn lưu trong môi trường.
- Chủ động phòng ngừa bằng vaccine: Chủng vaccine cầu trùng từ sớm cho gà từ 2-5 ngày tuổi để tạo miễn dịch bảo hộ đàn gà ngay từ những ngày đầu đời.
- Gia tăng sức khỏe của hàng rào đường ruột: Sử dụng các chế phẩm chứa men vi sinh, butyric acid giúp dày thành ruột, cân bằng hệ vi sinh, ức chế hại khuẩn phát triển.
Kết luận
Bệnh cầu trùng ở gà không chỉ làm tăng nguy cơ tiêu chảy, chết mà còn gây tổn thương đường ruột, giảm hấp thu dinh dưỡng, tăng FCR và chậm tăng trọng. Vì vậy, cần chủ động kiểm soát môi trường, phòng bệnh bằng vaccine và hỗ trợ sức khỏe đường ruột để hạn chế thiệt hại năng suất.
Hãy liên hệ với đội ngũ kỹ thuật của Green Pharma để được tư vấn kỹ hơn về phác đồ điều trị cầu trùng theo từng tình trạng đàn.
>> Xem thêm:
